Kunstmatige intelligentie (AI) zorgt wereldwijd voor ingrijpende veranderingen in diverse sectoren, waaronder de tandheelkunde. Net als moderne tandheelkundige technologie heeft de invoering van AI al geleid tot verbeteringen in de patiëntenzorg en tot een efficiëntere bedrijfsvoering. Hieronder volgt een overzicht van AI in de tandheelkunde en de innovatieve toepassingen ervan, die moderne tandartspraktijken de toekomst in stuwen.
Hoe definiëren we AI in de tandheelkunde?
AI is een term die vaak in brede zin wordt gebruikt. Het is echter belangrijk om te beseffen dat AI verschillende technologieën omvat. Zo zetten sciencefictionschrijvers en -films ons ertoe aan om AI te zien als machines met mensachtige intelligentie en zelfbewustzijn (die de mensheid vervolgens gevangen zetten of, erger nog, vernietigen). Dat scenario is echter (nog steeds) fictief. Hoewel dergelijke machines een soort 'eindstadium' van AI vertegenwoordigen, is dit niet de AI die in de tandheelkunde wordt gebruikt. In plaats daarvan valt de meeste AI in de tandheelkunde onder 'Reactive Machines' en 'Limited Memory'. Forbes beschrijft deze twee categorieën als:
- Reactieve machines:De oudste vorm van AI die ons vermogen om op prikkels te reageren nabootst. Deze machines maken geen gebruik van eerdere ervaringen om te ‘leren’, maar beschikken in plaats daarvan over automatische reacties.
- Beperkt geheugen: Deze machines reageren automatisch op prikkels, maar beschikken bovendien over het vermogen om uit eerdere ervaringen te leren en daarmee toekomstige beslissingen te beïnvloeden. Deze systemen hebben grote hoeveelheden historische gegevens nodig om hun nauwkeurigheid en bruikbaarheid te vergroten.
Hoe wordt AI in de tandheelkunde toegepast?
AI en technologische systemen in de tandheelkunde kunnen tal van voordelen bieden, zoals een nauwkeurigere diagnose en een efficiëntere afhandeling van administratieve taken. We hopen dat we u door het presenteren van de mogelijkheden op het gebied van AI in de tandheelkunde een idee geven van wat er mogelijk is, zodat u vervolgens kunt beslissen of u AI-technologie in uw tandartspraktijk wilt gaan toepassen.
Dat gezegd hebbende, zijn er al een aantal AI-toepassingen in de tandheelkunde die momenteel in tandartspraktijken worden gebruikt, waaronder de volgende:
- Beeldvorming en diagnose
- Behandelplan
- Robotica en automatisering
- Augmented en virtual reality
- Gegevensanalyse en voorspellende analyses
- Administratieve ondersteuning
Laten we elk onderdeel eens nader bekijken en zien hoe het zorgverleners kan helpen bij het verlenen van zorg aan patiënten.
AI bij de analyse van röntgenfoto’s en intraorale scans
Door AI aangestuurde beeldvormingssystemen zorgen voor een ommekeer in de manier waarop tandartsen tandheelkundige aandoeningen diagnosticeren. Deze geavanceerde systemen maken gebruik van algoritmen voor machine learning om röntgenfoto’s, intraorale scans en 3D-beelden met een verbazingwekkende nauwkeurigheid en snelheid te analyseren. Deze AI-systemen kunnen automatisch problemen zoals gaatjes, breuken en tumoren opsporen, waardoor tandartsen nauwkeurigere diagnoses kunnen stellen en in een vroeger stadium kunnen ingrijpen bij zich ontwikkelende aandoeningen, wat uiteindelijk leidt tot betere behandelresultaten voor de patiënt.
Het is belangrijk om te vermelden dat AI-systemen geen diagnoses stellen met betrekking tot mondgezondheid. De AI geeft veeleer aan dat een afwijking op de röntgenfoto mogelijk nader onderzoek door de tandarts vereist. Sommige tandartsen omschrijven het als het hebben van een onpartijdig tweede oordeel in de behandelkamer, samen met een assistent met arendsogen die ervoor zorgt dat je niets over het hoofd ziet.
Bovendien kan AI tandheelkundige professionals helpen hun scantechnieken te perfectioneren. Met behulp van AI kan de scansoftware van veel systemen de tandarts begeleiden bij het scannen door aan te geven welke gebieden zijn overgeslagen of opnieuw moeten worden gescand. AI-systemen voor tandheelkundige scanners kunnen clinici ook helpen bij het maken van een correcte digitale afdruk, het verwijderen van overbodige frames om de uiteindelijke scan te optimaliseren, het automatisch detecteren van randen en het ontwikkelen van een restauratieontwerp dat de anatomie van de natuurlijke tand nabootst.
Behandelplanning met AI
Naast het verbeteren van de diagnostische mogelijkheden maken AI-gestuurde beeldvormingssystemen het mogelijk om gedetailleerde 3D-modellen van het gebit en de kaken van patiënten te maken. Deze modellen kunnen van onschatbare waarde zijn bij het plannen van complexe restauratieve ingrepen voordat de behandeling van start gaat. Bovendien zorgen de geautomatiseerde meting en registratie van tandafmetingen voor een efficiëntere administratie en maken ze het eenvoudig om digitale dossiers te delen met andere zorgverleners.
Robotica en automatisering
De toekomst van robotica en automatisering in de tandheelkunde ligt in het automatiseren van repetitieve tandheelkundige handelingen, zoals het prepareren van tanden, het plaatsen van implantaten en het aanpassen van beugels. Sommige bedrijven hebben echter al geëxperimenteerd met het gebruik van robotica in de behandelkamer.
Neocis beschikt bijvoorbeeld over het door de FDA goedgekeurde robotchirurgieplatform Yomi, dat tandartsen ondersteunt bij de planning en plaatsing van tandheelkundige implantaten. Met Yomi kunnen tandartsen voorafgaand aan de plaatsing alles plannen aan de hand van een digitale afbeelding en een CT-scan. Vervolgens kunnen ze het implantaat via ‘drag-and-drop’ precies daar plaatsen waar ze het willen hebben. Tijdens de plaatsing houdt de robot de tandarts op koers en corrigeert hij de plaatsing met haptische feedback en visuele aanwijzingen op het scherm, zodat de tandarts de juiste hoek, diepte en positie uit het plan aanhoudt. In veel opzichten helpt Yomi tandartsen bij het plaatsen van implantaten, net zoals rijbaanassistentie dat doet wanneer u in een auto rijdt.
Gaat AI tandartsen vervangen?
Nee. Laat de technische kant van tandheelkundige ingrepen maar buiten beschouwing: AI kan niet het inlevingsvermogen of het klinisch inzicht bieden dat nodig is voor de behandeling van mensen (en mocht het daar ooit wel toe in staat zijn, dan hebben we grotere problemen). AI zal tandartsen hun banen niet afnemen, maar tandartsen die AI gebruiken, zullen uiteindelijk patiënten wegkapen van degenen die geen gebruik maken van de efficiëntievoordelen ervan.
Augmented en virtual reality
Augmented Reality (AR) verbetert de ervaring van patiënten. AR legt computergegenereerde beelden over het werkelijke beeld van de gebruiker heen, waardoor een gecombineerd beeld ontstaat. In de tandheelkunde stelt AR-technologie patiënten in staat om te zien hoe ze eruit zouden zien met verschillende prothesen, die met behulp van AI-algoritmen op maat worden gemaakt, zodat de uiteindelijke prothese precies voldoet aan de wensen van de patiënt.
Virtual Reality (VR) creëert een computergegenereerde 3D-simulatie die in wisselwerking staat met de echte wereld. In combinatie met AI-systemen wordt VR een krachtig hulpmiddel voor het aanpakken van tandheelkundige problemen en het beheersen van pijn die mogelijk niet reageert op traditionele medicatie.
AR en VR hebben ook een revolutie teweeggebracht in de manier waarop studenten leren en oefenen in het tandheelkundig onderwijs. Deze technologieën creëren realistische scenario’s die klinisch werk aan patiënten simuleren, zonder de risico’s die gepaard gaan met interactie met echte patiënten. Intelligente onderwijssystemen, zoals het door AI aangestuurde Unified Medical Language System (UMLS), dragen bij aan de ontwikkeling van virtuele patiënten voor de preklinische fase. Via interactieve interfaces kunnen studenten hun werk beoordelen, het vergelijken met de ideale normen en deelnemen aan hoogwaardige trainingsomgevingen. Recente studies tonen aan dat studenten die AR en VR gebruiken sneller competentiegebaseerde vaardigheidsniveaus bereiken dan studenten die vertrouwen op traditionele simulatormodules.
Gegevensanalyse en voorspellende behandeling
AI-algoritmen verwerken patiëntgegevens, variërend van medische dossiers en tandheelkundige voorgeschiedenis tot behandelresultaten. AI kan vervolgens patronen herkennen, die worden gebruikt om toekomstige tandheelkundige resultaten te voorspellen. Op basis van deze informatie stellen tandartsen gepersonaliseerde behandelplannen en preventieve zorgstrategieën voor patiënten op.
De toekomst van voorspellende behandelingen biedt talrijke toepassingen in de tandheelkunde. Zo zouden AI-algoritmen patiëntgegevens over voedingsgewoonten, mondhygiëne en persoonlijke medische voorgeschiedenis kunnen gebruiken om het risico op tandbederf te voorspellen. Aan de hand van gegevens over rookgedrag, medische voorgeschiedenis en genetische informatie zou AI ook het risico op tandvleesaandoeningen of mondkanker kunnen aangeven. Deze algoritmen zouden bovendien de botdichtheid van de patiënt en gegevens over medische voorgeschiedenis en levensstijl kunnen analyseren om het risico op implantaatfalen te voorspellen. Bovendien blijkt uit een onderzoek uit 2022 dat het in bijna 94% van de gevallen nauwkeurig kan voorspellen of er bij orthodontische behandelingen tanden moeten worden getrokken.
AI voor administratieve ondersteuning
Virtuele AI-assistenten kunnen administratieve taken in tandartspraktijken stroomlijnen. Van het inplannen van afspraken tot het gebruik van Google Gemini of ChatGPT voor het opstellen van patiëntenberichten en factureringsprocessen: AI verlicht de werkdruk van het receptieteam en verhoogt de efficiëntie van de praktijk.
Zo kunnen virtuele assistenten patiënten bijvoorbeeld geschikte afspraaktijden aanbieden die ook de planning van de praktijk optimaliseren. Ze kunnen tandartsen er ook op wijzen wanneer de genetische achtergrond of levensstijlfactoren van een patiënt een verhoogd risico op een aandoening aan het gebit met zich meebrengen, evenals eventuele allergiegegevens in het patiëntendossier of relevante medische achtergrondinformatie, om zo te helpen bij de diagnose en het opstellen van een behandelplan. Virtuele assistenten kunnen bovendien administratieve taken en verzekeringszaken afhandelen.
Moet u de voordelen van AI in de tandheelkunde benutten?
Als je in de jaren ’90 tegen een tandarts had gezegd dat hij tijdens zijn loopbaan zou meemaken dat elke tweede tandartspraktijk een intraorale digitale scanner zou gebruiken om afdrukken te maken, zou hij je hebben uitgelachen en gevraagd of die dan per hoverboard zou worden bezorgd. Op dit moment helpt AI tandheelkundige professionals bij hun werk door als een extra paar ogen of hersenen te fungeren in de behandelkamer en aan de balie.
Naarmate de mogelijkheden van AI in onze sector toenemen – en zich in de praktijk bewijzen – zien we een tijdperk aanbreken waarin elke praktijk gebruik zal maken van bepaalde AI-functies. De vraag is: wanneer is uw praktijk er klaar voor? Bent u een early adopter of wacht u liever af?
Blijf dit artikel in de gaten houden, want we werken het bij met de nieuwste AI-technologie.
