Voor het maken van hoogwaardige beelden van de mond van een patiënt zijn de juiste apparatuur, opleiding en technieken nodig. Hoe beter de beeldkwaliteit, hoe beter de volgende behandelingsstappen kunnen worden gepland en aan de patiënt kunnen worden uitgelegd. Voor de patiënt geldt: zien is geloven, wat de kans op instemming met de behandeling vergroot, met name bij behandelingen zoals Clear Aligners.
Er is een verschil tussen deze twee soorten foto’s en de benodigde apparatuur. Intraorale foto’s worden in de mond gemaakt. Extraorale foto’s worden buiten de mond gemaakt. Een goed opgeleide en ervaren tandarts zal zowel met een camera als met een intraorale scanner uitstekend overweg kunnen. Toch is het duidelijk noodzakelijk om in de juiste apparatuur te investeren. Hieronder vindt u de door Dandy aanbevolen apparatuurlijst en advies over de effectiviteit en het gebruik ervan.
Onmisbare apparatuur voor tandheelkundige fotografie
Keuze van camera, lens en flitser
Bij tandheelkundige fotografie is het type camera van invloed op de nauwkeurigheid en de detailweergave van de gemaakte foto’s. Wij raden het volgende aan:
- Camera: Een DSLR-camerasysteem (Digital Single-Lens Reflex) bestaande uit een camerabehuizing, een lens en een externe flitser. Het biedt een superieure beeldkwaliteit, snellere bediening en een grotere scherptediepte. slack
- Lens: Een 50 mm-macrolens met een vergrotingsfactor van 1:1. Brandpuntsafstanden van 60, 85 en 100 mm, waarbij 100 mm het meest wordt aanbevolen.
- Flitser: Een externe ringflitser die voor de lens van de DSLR-camera is bevestigd.
- Overig: Smartphones met geavanceerde camera’s, zoals een Apple iPhone 12 of nieuwer, zijn een goed alternatief.

Wangspreiders en intraorale spiegels
Om een onbelemmerd zicht op de mondholte te krijgen, is het gebruik van retractoren essentieel. Wangsretractoren trekken de lippen en andere zachte weefsels opzij, waardoor er zoveel mogelijk licht in de mondholte kan vallen en het zicht wordt verbeterd. Dit zijn onze aanbevelingen:
- Tweezijdige wangretractoren: Bij opnames van het gebit en de wang wordt gebruikgemaakt van dit type retractor, dat veelzijdig is en geschikt is voor verschillende mondgroottes.
- Kunststof terugtrekkers: Deze zijn gemaakt van doorzichtig plastic en vallen op de foto minder op.
- Betrokkenheid van de patiënt: Het helpt als de patiënt meewerkt. Als de patiënt dat niet kan, dan een ander teamlid.
Tandheelkundige spiegels zorgen voor een spiegelbeeld bij het fotograferen van moeilijk bereikbare plekken.
- Spiegels: Intraorale spiegels moeten van glas zijn, niet van metaal. Glazen spiegels reflecteren het licht beter en zijn krasbestendig. Ze zijn echter kwetsbaarder dan stalen spiegels.
- Voorbereiding van de spiegel: Wij raden aan de spiegel voor gebruik in een warmwaterbad te leggen of te verwarmen door hem naast of onder uw sterilisatieapparaat te plaatsen, zodat de spiegel zo min mogelijk beslaat. Er zijn spiegels verkrijgbaar van materiaal dat niet beslaat, maar wij geven de voorkeur aan glas.
Kantooromgeving voor de foto
Zorg ervoor dat je een ruimte hebt zonder posters, kasten of zelfs planten om de foto’s buiten de mond te maken. Dit is niet voor Instagram, denk meer aan het CBR, maar dan zonder het lange wachten.
Een effen achtergrondmuur: Zorg ervoor dat je een effen achtergrondmuur hebt waar je foto’s kunt maken. De kleur maakt eigenlijk niet uit, maar veel praktijken kiezen voor helder wit (en hoewel we allemaal weten dat de ‘tissuetest’ oneerlijk is tegenover patiënten – hun glimlach vergelijken met bijvoorbeeld het ‘Melting Icicles’-wit van Behr – zorgt een witte tint voor een mooie neutrale achtergrond).
Kruk of stoel: Zorg ervoor dat de patiënt ergens kan zitten tijdens het maken van de foto’s. Of u nu uw eigen kruk aanbiedt of een stoel hebt die speciaal bedoeld is voor extraorale fotografie, plaats deze op een plek die afgeschermd is (niet in de wachtkamer!) en comfortabel is. Dankzij het zitmeubilair zit de patiënt comfortabel en kan uw medewerker – ongeacht zijn of haar lengte – foto’s maken vanuit een ideale hoek.
Door één vaste plek te reserveren, bijvoorbeeld voor hygiëneproducten, kun je ervoor zorgen dat de ruimte opgeruimd blijft.
Wanneer moet je tandheelkundige foto’s laten maken?
Digitale tandheelkundige fotografie is een vast onderdeel van de werkwijze in elke tandartspraktijk. Vooral tandartsen die gespecialiseerd zijn in orthodontie en doorzichtige beugels hebben baat bij dit systeem. Dankzij tandheelkundige foto’s kunnen patiënten zich een beeld vormen van hun nieuwe glimlach in vergelijking met hun huidige glimlach.
Een andere toepassing van tandheelkundige fotografie is bij preventieve controles; deze foto’s kunnen ook worden ingezet voor voorlichting en het verkrijgen van toestemming voor een behandeling. Daarnaast helpen deze foto’s bij het afhandelen van declaraties, doordat verzekeraars zo met eigen ogen kunnen zien welke behandeling nodig is.
Technieken voor het maken van intraorale opnames
Intraorale scanners en tandheelkundige fotosystemen gaan hand in hand. Het is van cruciaal belang dat tandheelkundige foto’s van patiënten veilig worden opgeslagen. Alle digitale beelden moeten worden opgeslagen en voorzien van de naam van de patiënt en de datum, met name de originele foto’s.
De privacywetgeving en de normen van de Health Insurance Portability and Accountability Act (HIPAA) schrijven voor dat alle patiëntgegevens, inclusief foto’s en scans, veilig moeten worden bewaard. Gebruik HIPAA-conforme patiënten- en beeldvormingssoftware voor zowel de digitale registratie als het dossierbeheer.
Patiëntenpositionering
Een optimale houding van de patiënt is belangrijk voor het maken van nauwkeurige intraorale opnames en zorgt voor het comfort van de patiënt.
- Patiënten moeten rechtop in een tandartsstoel of op een kruk zitten, met het hoofd in een neutrale houding.
- Sommige tandartsen raden een draaistoel of -kruk aan om een plek te vinden die niet in de buurt van een reflecterende muur of schaduwen ligt.
- Schakel voor het aanbrengen van schaduwen het lampje van de stoel uit en maak gebruik van natuurlijk omgevingslicht.
Bij het maken van opnames van het frontale, buccale en occlusale gebied is het van essentieel belang dat het hoofd van de patiënt op één lijn ligt met het horizontale vlak van Frankfurt.
- Het hoofd van de patiënt moet loodrecht op de vloer staan.
- Het occlusale vlak is geëgaliseerd.
- De tanden staan evenwijdig aan het tafelblad.
We raden de patiënt ook aan om de retractors vast te houden voor meer comfort tijdens de fototestsessie.
Bij het gebruik van een intraorale scanner moet de kop van het apparaat worden uitgelijnd met de hoeklijn, en moet de straal precies boven elk te scannen gebied of elke te scannen tand worden gericht.
Verlichtingstechnieken
Effectieve verlichtingstechnieken zorgen voor een goede verlichting van de mondholte, waardoor gedetailleerde intraorale beelden kunnen worden gemaakt. Een ringlamp of dubbele flitser zorgt voor een gelijkmatige verlichting en voorkomt schaduwen. Vermijd tl-verlichting van bovenaf en direct zonlicht.
Reflecterende oppervlakken, zoals tanden en metalen vullingen, kronen en bruggen, kunnen schitteringen veroorzaken en de kwaliteit van tandheelkundige beelden beïnvloeden.
Gebruik in omgevingen met veel glanzende oppervlakken een diffuser om reflecties tot een minimum te beperken. Het wordt ook aangeraden om de ISO-waarde of de gevoeligheid van de camerasensor aan te passen aan de lichtomstandigheden in het kantoor. Overweeg bovendien het gebruik van bleekstrips om het uiterlijk van de tanden op foto’s te verbeteren.
Camera-instellingen
Het aanpassen van de camera-instellingen is van cruciaal belang. Voor een optimaal resultaat dient u de volgende instellingen te gebruiken:
- Diafragma of f-getal: Instellen in de handmatige modus (van f/8 tot f/11).
- Sluitertijd: instellen in de handmatige modus.
- ISO: Stel deze in op 100 voor een optimale beeldkwaliteit en scherpte.
- Vergroting: In de handmatige modus instellen.
- Witbalans: Stel in op „flitser“.
Er ontstaan onscherpe beelden wanneer het onderwerp beweegt. Door de sluitertijd te verkorten of de camera en de patiënt stabiel te houden, kan bewegingsonscherpte worden verminderd.

Tips voor het maken van foto’s buiten de mond
Terwijl intraorale fotografie gericht is op het vastleggen van gedetailleerde beelden van het gebit en de mondholte, gaat het bij extraorale fotografie om het vastleggen van beelden van het gezicht en de glimlach.
Voorbereiding van de patiënt
Een goede voorbereiding van de patiënt is essentieel voor het maken van nauwkeurige en esthetisch aantrekkelijke extraorale tandheelkundige foto’s.
- De patiënt moet zo worden gelegd dat hij comfortabel en ontspannen ligt.
- Zorg ervoor dat de mond van de patiënt schoon en droog is.
- Maak de foto’s in staande stand, met een strakke, effen en neutrale achtergrond, bij voorkeur zwart.

Camerastandpunten, kadrering en meer
Het kiezen van de juiste camerahoeken en kadrering is essentieel. Hier volgen enkele richtlijnen:
- Plaats de camera in een hoek van 90 graden ten opzichte van de tanden, waarbij de lens en de tanden loodrecht op elkaar staan.
- De foto moet recht voor de patiënt worden genomen, waarbij een opwaartse of neerwaartse hoek moet worden vermeden.
- Voor de rechter- en linkerbeet kan de opname worden gemaakt zonder gebruik te maken van een intraorale spiegel, mits de eerste kies zichtbaar is. Daarna is een spiegel wel nodig. Bovendien moeten de retractoren zicht bieden op het buccale oppervlak van de tanden.
- Zorg er bij occlusale opnames voor dat de patiënt de tanden goed op elkaar heeft. De foto moet zowel verticaal als horizontaal gecentreerd zijn, zodat het tandvlees van beide tandbogen in beeld is. De buccale ruimtes moeten goed verlicht zijn. Zorg ervoor dat het achterste gebit evenwichtig in beeld is.
- Maak een foto recht van voren vanuit de buccale hoek, zodat de mond van de eerste kies tot aan de hoektanden in beeld komt.
- De aanbevolen diafragma-instellingen voor extraorale fotografie liggen tussen f/8 en f/11.
- Er is zachte en gelijkmatige verlichting nodig die is afgestemd op de huidskleur van de patiënt.
- Op de camera gemonteerde flitsers zorgen voor een optimale belichting.
- Tot slot moeten de tanden schoon en droog zijn. Zorg ervoor dat er geen speeksel aanwezig is.

Digitale fotografie is van cruciaal belang in de moderne tandheelkunde en levert informatie op voor diagnose, behandelplanning en communicatie met de patiënt. Tandheelkundige professionals kunnen intraorale en extraorale beelden van hoge kwaliteit maken door de juiste apparatuur te kiezen, verschillende technieken onder de knie te krijgen en veelvoorkomende uitdagingen het hoofd te bieden. Met de juiste kennis en hulpmiddelen kunnen tandheelkundige professionals uitblinken en meer bereiken op het gebied van tandheelkundige fotografie, wat een positieve invloed heeft op uw ervaring en daarmee op uw praktijk.
Als u vragen heeft of als tandarts op zoek bent naar meer informatie over intraoraal scannen en digitale tandheelkunde, neem dan contact op met Dandy.
Bronnen
Dental IQ. Digitale fotografie in de tandheelkunde: hulpmiddelen en technieken om uw patiënten te helpen en uw praktijk te verbeteren .https://www.dentistryiq.com/dentistry/products/imaging-scanning-and-photography/article/16352333/digital-photography-in-dentistry-tools-and-techniques-to-help-your-patients-and-improve-your-practice
Dentistry Today. De toekomst van digitale tandheelkundige fotografie.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17555193/
Ondersteuning bij tandheelkundige declaraties. Twee voordelen van de aanschaf van een intraorale camera voor uw tandartspraktijk: declaraties en het vertrouwen van patiënten. https://www.dentalclaimsupport.com/blog/2-benefits-invest-intraoral-camera-dental-claim-insurance
The International Journal of Periodontics & Restorative Dentistry. Dynamische documentatie van de glimlach en het proces van 2D/3D Digital Smile Design https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28196157/
International Journal of Dentistry. Techniek voor het maken van orthodontische klinische foto’s met een smartphone. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8800594/#:~:text=Orthodontische%20klinische%20foto’s%20bestaan%20uit,apparatuur%20die%20we%20in%20ons%20dagelijks%20leven%20gebruiken.
RDH. De magie van de mondspiegel. https://www.rdhmag.com/career-profession/personal-wellness/article/16407163/mouth-mirror-magic