Volgens het Journal of Dental Hygiene ervaart tussen de 50 en 80% van de volwassenen in de VS enige mate van angst bij een bezoek aan de tandarts. Er zijn talloze manieren om de angst van patiënten te helpen beheersen. Dr. Adam Silevitch, een kindertandarts uit New York, vertelde ons in The Margin Line dat hij een „holistische benadering“ hanteert om het vertrouwen van patiënten te winnen en ervoor te zorgen dat ze zich op hun gemak voelen in zijn praktijk.
“Ademen is zo’n eenvoudig iets waar we niet bij stilstaan, maar dat we duizenden keren per dag doen. Door een patiënt aan te moedigen zich op zijn ademhaling te concentreren, wordt het zenuwstelsel onmiddellijk gekalmeerd en keert hij terug naar het hier en nu. Wat een wonder doet dat bij angst.”
Hoewel het opbouwen van vertrouwen en het creëren van een veilige omgeving essentieel zijn voor het omgaan met angst bij tandheelkundige patiënten, blijkt uit onderzoek dat ademhalingsoefeningen, oftewel ademhalingsbeheersing, een vrijwel onmiddellijk effect kunnen hebben op het verlagen van het stressniveau en de ontspanning van het centrale zenuwstelsel bevorderen. Diep ademhalen helpt het zenuwstelsel te kalmeren en leidt een nerveuze patiënt af van zijn of haar ‘vecht-of-vlucht’-reactie. Neem even de tijd om bij een angstige patiënt te gaan zitten en hem of haar te helpen bewuster te ademen. Hier volgen enkele technieken om mee te beginnen.
1. Haal eens diep adem
Deze ademhaling fungeert als een ‘resetknop’ voor het centrale zenuwstelsel. Laat uw patiënt de ogen sluiten en één langzame, diepe buikademhaling door de neus nemen, en vraag hem of haar vervolgens luid door de mond uit te ademen. Deze ademhaling brengt rustgevende lucht naar de buik, waar mensen normaal gesproken ‘vlinders’ voelen. Door uit te ademen kan de patiënt een deel van zijn of haar angst fysiek van zich afduwen. Laat hem of haar een paar seconden zo blijven zitten voordat u zegt dat hij of zij de ogen mag openen.
2. Gecontroleerde ademhaling
Een regelmatig ademhalingsritme kan uw patiënt helpen om tot rust te komen. Laat uw patiënt de ogen sluiten en door de neus inademen en door de mond uitademen, in een rustig, gelijkmatig tempo (4 keer inademen, 4 keer uitademen). Tel samen met hem of haar mee. Doe dit een paar keer totdat hij of zij zichtbaar meer ontspannen is. Moedig hem of haar vervolgens aan om de ogen te openen en vraag of hij of zij klaar is om met de behandeling te beginnen.
3. Kistademhaling
Hoewel dit lijkt op ritmisch ademhalen, zorgt het langzaam inhouden van de adem ervoor dat CO₂ zich in het bloed ophoopt, wat het parasympathische zenuwstelsel stimuleert. Onderzoek heeft aangetoond dat ‘box breathing’ het zenuwstelsel kalmeert, de lichaamstemperatuur reguleert en de bloeddruk verlaagt. Geef uw patiënt de instructie om 4 seconden in te ademen, 4 seconden in te houden, 4 seconden uit te ademen en 4 seconden in te houden. Herhaal dit 4 keer.
Door uw patiënt te helpen zijn of haar angst onder controle te houden met ademhalingsoefeningen, voelt hij of zij zich niet alleen meer op zijn of haar gemak in de tandartsstoel, maar kan dit ook positieve gevolgen hebben voor andere aspecten van zijn of haar leven.
Bewust ademhalen kan ook voor jezelf heel goed zijn! Probeer deze ademhalingstechnieken eens om even ‘op te laden’ als je even pauze hebt, of neem samen met je collega’s vijf minuten de tijd om de dag met een gezamenlijke ademhaling te beginnen.
