Uitneembare kunstgebitten zijn kunstmatige vervangingen voor ontbrekende tanden en het omliggende weefsel. Ze bestaan uit een kunststof basis die nauw aansluit op het tandvlees en zijn voorzien van vervangende tanden van acryl, porselein of metaal. Vaak gaat het bij uitneembare kunstgebitten om gedeeltelijke kunstgebitten, maar als een patiënt al zijn of haar tanden (in een bepaalde tandboog) kwijt is, krijgt hij of zij een volledig kunstgebit.
Soorten uitneembare kunstgebitten
Gedeeltelijke kunstgebitten
Beschrijving: Uitneembare gedeeltelijke kunstgebitten, ook wel ‘RPD’s’ genoemd, zijn prothetische hulpmiddelen voor patiënten bij wie enkele tanden ontbreken. Gedeeltelijke kunstgebitten voor langdurig gebruik komen vaak voor bij patiënten die zich geen implantaten kunnen veroorloven of die niet over de juiste botbasis beschikken om implantaten te krijgen.
Levensduur: Uit onderzoek naar de levensduur van RPD’s is gebleken dat er met veel verschillende factoren rekening moet worden gehouden, maar over het algemeen zijn ze behoorlijk duurzaam; uit veel onderzoeken blijkt dat het percentage dat na een periode van 5 tot 10 jaar nog intact is, 90% of meer bedraagt.
Volledige kunstgebitten
Beschrijving: Dit type kunstgebit wordt gebruikt wanneer een patiënt aan het begin van de behandeling in één of beide kaken geen tanden meer heeft .
Levensduur: Uit onderzoek blijkt dat uitneembare volledige kunstgebitten een levensduur van ongeveer 10 jaar hebben, waarbij de meeste volledige kunstgebitten minstens vijf jaar meegaan.
Direct inzetbare kunstgebitten
Beschrijving: Een direct prothese wordt vervaardigd om op dezelfde dag in de mond van de patiënt te worden geplaatst, nadat de tandarts de resterende tanden in de mond van de patiënt heeft getrokken. Soms worden deze ook wel „tijdelijke prothesen“ genoemd, omdat ze op een later moment worden vervangen door prothesen die beter vastzitten. Ze worden vaak gebruikt om de mond van de patiënt de tijd te geven om te genezen voordat een meer permanente prothese wordt vervaardigd. De patiënt heeft aan het begin van dit proces nog tanden, waardoor de tandarts aantekeningen kan maken en metingen kan verrichten met betrekking tot de huidige beet en de lengte en grootte van de tanden van de patiënt. Deze gegevens en metingen worden gebruikt en verwerkt in het kunstgebit om de oorspronkelijke tanden en beet van de patiënt na te bootsen. Ze zien er net zo uit als een volledig kunstgebit.
Levensduur: Een noodprothese is bedoeld als tijdelijke oplossing; de patiënt zal deze dan ook naar verwachting niet langer dan vier tot zes maanden dragen, zodat het tandvlees de tijd krijgt om te genezen voordat een meer permanente oplossing wordt aangebracht.
Implantaatgedragen overkappingsprothese
Beschrijving: Een uitneembaar kunstgebit dat gebruikmaakt van implantaten voor meer stabiliteit. Deze implantaatgedragen kunstgebitten klikken vast op locators of op een brug in de mond van de patiënt. Deze kunstgebitten kunnen soms met minder dan vier implantaten worden ondersteund en worden gebruikt wanneer een patiënt niet in aanmerking komt voor een All-on-X-behandeling, maar wel extra stabiliteit nodig heeft. Een implantaatgedragen overkappingsprothese rust op het tandvlees, waardoor verticale bijtkrachten net als bij een standaard kunstgebit over het tandvlees worden verdeeld.
Levensduur: In een onderzoek onder 650 implantaten bleek het overkappingsprothese-op-implantaten een overlevingspercentage van 95,3% te hebben.
Uitneembare prothesen versus vaste prothesen
Zowel uitneembare als vaste kunstgebitten zijn oplossingen om ontbrekende tanden te vervangen, maar ze hebben elk hun eigen voor- en nadelen. Beide opties hebben hun eigen voor- en nadelen; laten we ze eens vergelijken om te bepalen wanneer welke optie het meest geschikt is.
Uitneembare kunstgebitten bieden de patiënt tal van voordelen, met name dat ze een voordeligere optie zijn. Aangezien er geen operatie nodig is om ze te plaatsen, is het ook een minder ingrijpende ingreep. Uitneembare kunstgebitten zijn bovendien gemakkelijk schoon te maken en vormen een goede keuze voor patiënten met een beperkte kaakbotopbouw.
De meeste nadelen van uitneembare kunstgebitten houden verband met het feit dat ze, nou ja, uitneembaar zijn. Uitneembare kunstgebitten kunnen tijdens het eten en praten in de mond gaan schuiven, wat soms tot spraakproblemen kan leiden en het gebruik van kleefmiddelen noodzakelijk maakt om verder verschuiven te voorkomen. Ze kunnen ook ongemak veroorzaken bij de patiënt, omdat ze soms log en onnatuurlijk aanvoelen in de mond. Na verloop van tijd kunnen uitneembare kunstgebitten bovendien bijdragen aan botverlies.
Het belangrijkste voordeel van een vast kunstgebit is dat het in de mond veel natuurlijker aanvoelt dan een uitneembaar kunstgebit. Dit natuurlijke gevoel zorgt ervoor dat u beter kunt kauwen en spreken, en omdat het vastzit, heeft u geen last van verschuivingen. Met de juiste verzorging gaat een vast kunstgebit vele jaren mee.
Het plaatsen van een vast kunstgebit is ingrijpender en duurder dan bij een uitneembaar kunstgebit, wat voor sommige patiënten een groot nadeel kan zijn. Een vast kunstgebit is bovendien moeilijker schoon te houden. Omdat een vast kunstgebit een aanzienlijke hoeveelheid kaakbot als steun nodig heeft, is het niet voor alle patiënten geschikt.
Aanvullende literatuur: Implantaatgedragen kunstgebitten versus implantaatverankerde kunstgebitten.
Er zijn veel factoren die u met een patiënt moet bespreken voordat u een keuze maakt tussen een uitneembaar of een vast kunstgebit: kosten, ingrijpendheid, draagcomfort en nog veel meer. Een grondig gesprek tussen u en de patiënt kan helpen bij het bepalen van de beste aanpak voor de restauratie.
