Verticale dimensie van de occlusie: de weg naar een betere behandelplanning voor moderne tandartsen

Wat is VDO?

VDO of verticale occlusiedimensie (ook bekend als occlusale verticale dimensie of OVD) is de meting van de verticale afstand tussen de bovenkaak en de onderkaak tijdens maximale intercuspatie. Het is een belangrijke factor bij het ontwerpen van veel tandheelkundige producten, met name prothesen en overprothesen. Er bestaat geen objectief correcte VDO; deze is namelijk afhankelijk van het individu.

Een suboptimale of verstoorde verticale occlusiedimensie (als gevolg van weefselverlies, een slecht passende prothese, een aangeboren afwijking, enz.) leidt niet alleen tot een onnatuurlijk uiterlijk, maar ook tot ongemak; moeilijkheden bij het kauwen, spreken en glimlachen, of een combinatie daarvan. Dit tast de levenskwaliteit van de patiënt aan en kan mogelijk leiden tot kaakgewrichtsaandoeningen.

Wat bepaalt de tandheelkundige VDO?

Visueel gezien wordt VDO gedefinieerd als de verhouding tussen de positie van de neus, de lippen en de kin van een patiënt. Maar achter deze oppervlakkige weergave gaan verschillende onderling samenhangende factoren schuil die bepalend zijn voor VDO:

• Grootte, vorm, slijtage en occlusie van tanden
• Natuurlijke VDR (verticale rustdimensie)
• De structuur en gezondheid van het alveolaire bot
• Neuromusculaire reflexen en functies (zoals kauwen en slikken)
• Spraak en fonetiek
• Comfort voor de patiënt
• Noodzaak van het gebruik van hulpmiddelen/prothesen (bijv. prothesen, gebitsbeschermers tegen nachtelijk tandenknarsen, onderkaakvoorverplaatsingsapparaten, enz.)

Veel (maar niet alle) van deze factoren kunnen en zullen worden beoordeeld tijdens een uitgebreid onderzoek, waarbij onder meer de beetregistratie en de medische geschiedenis van de patiënt worden meegenomen.

Methoden voor het vastleggen van de verticale occlusieafstand

Bij het vastleggen van VDO hebt u, als tandheelkundige, de keuze uit verschillende methoden. Er is niet één 'juiste' methode om de verticale occlusiedimensie te meten.

Hier volgen enkele methoden:

Freeway-ruimte - De freeway-ruimteteknik (de afstand tussen de tanden van de boven- en onderkaak in de natuurlijke houding van de onderkaak - doorgaans tussen 2 mm en 4 mm) is geschikt voor patiënten met een ' lastige ' en wordt vrijwel uitsluitend gebruikt voor het opzetten van modellen en het plaatsen van tanden bij het passen van kunstgebitten. De freeway space wordt bepaald met behulp van verschillende technieken (bijvoorbeeld door de patiënt 'M' of 'Emma' te laten zeggen, over de lippen te laten likken, te laten slikken en zich te laten ontspannen), waarbij de afstand tussen twee vaste, verticaal uitgelijnde punten op het gezicht en de onderkaak wordt geregistreerd. Later, tijdens de pasfase, worden patiënten beoordeeld op correcte fonetiek en esthetiek, waardoor behandelaars een VDO kunnen vaststellen.

Zijprofielfotografie - Aan de hand van een zijfoto van het hoofd van een patiënt tijdens occlusie wordt een meting verricht waarbij de onderlinge verhouding tussen vier belangrijke maxillofaciale oriëntatiepunten wordt vastgelegd. Aan de hand van deze oriëntatiepunten kan de VDO wiskundig worden afgeleid.

Gezichtsboog en articulator - Een gezichtsboog wordt gebruikt om de relatie tussen de bovenkaakboog van de patiënt en het horizontale vlak van Frankfurt of het scharnieras-orbitaalvlak vast te leggen. Deze meting dient als referentie voor de articulator, waarin gipsmodellen van het gebit worden geplaatst, zodat tandartsen een aanvaardbaar VDO-bereik kunnen meten.

Proefspalk of proefapparaat - De patiënt wordt gevraagd een apparaat met een aangepaste VDO te gebruiken om te bepalen of de nieuwe VDO op termijn comfortabel kan worden gedragen.

Transcutane elektrische zenuwstimulatie (TENS) - Elektroden geven een zwakke elektrische stroom af ter hoogte van de coronoïde-inkeping, waardoor de samentrekking van de kauwspieren via de hersenzenuwen wordt gestimuleerd. Elektromyografische registraties van de temporalis-, masseter- en digastricus-spieren, in combinatie met kaakbewegingsregistratie, worden gebruikt om de positie van de onderkaak ten opzichte van de bovenkaak te beoordelen. Neuromusculaire rust wordt bereikt door de kauwspieren te ontspannen. De relatie tussen neuromusculaire rust en de freeway space wordt gebruikt om de VDO te bepalen.

Gezichtsverhoudingen - Deze methode voor het bepalen van de verticale dimensie is erop gericht het gezichtsbalans te corrigeren door de lengte van het ondergezicht aan te passen aan het middengezicht, voornamelijk op basis van esthetische overwegingen. Hoewel deze methode geschikt is voor orthognatische chirurgen, vormt ze een uitdaging voor orthodontisten of restauratieve tandartsen vanwege de moeilijkheden bij het aanbrengen van significante verticale veranderingen die van invloed zijn op de gezichtsverhoudingen, terwijl de juiste occlusale relaties behouden moeten blijven. Bovendien kunnen pogingen om de verticale dimensie te wijzigen een aanzienlijke invloed hebben op de overjet, waardoor het moeilijk wordt om een goed occlusaal contact in het voorste gebit te bereiken.

Cephalometrie - Aan de hand van röntgenfoto's worden verschillende anatomische oriëntatiepunten vastgesteld. De onderlinge verhoudingen tussen deze punten worden geanalyseerd en vergeleken. Op basis van de analyse van deze gegevens, in combinatie met een beoordeling van het comfort en de behoeften van de patiënt, wordt een waarschijnlijke VDO bepaald.

Houd rekening met het volgende: sommige methoden voor het vaststellen van de verticale occlusieafstand kunnen al dan niet geschikt zijn, afhankelijk van de tandheelkundige en medische voorgeschiedenis van de patiënt (d.w.z. patiënten met een volledig gebit versus patiënten met een ' lastige ') en het doel van de meting (d.w.z. het aanmeten van een onmiddellijk prothesen e versus het vaststellen van een uitgangswaarde). De meest aan te raden aanpak is om de behoeften van de patiënt te beoordelen en op basis daarvan de juiste methode te kiezen.

Wat gebeurt er als de VDO niet correct is opgenomen?

Hoewel er geen enkele, objectief 'juiste' meting bestaat, kan een onnauwkeurige registratie aanzienlijke gevolgen hebben als het gaat om de VDO. Tandheelkundige professionals die geen rekening houden met de zeer specifieke fysiologie en/of behoeften van een patiënt, slagen er mogelijk niet in een correcte VDO vast te leggen. Als gevolg hiervan kan een afwijking van slechts enkele millimeters ten opzichte van de optimale VDO, naast de oninhaalbare kosten in tijd en geld die gepaard gaan met het aanpassen of volledig opnieuw vervaardigen van prothesen, ongemak of zelfs gezondheidsrisico's veroorzaken. De problemen die gepaard gaan met een onjuist geregistreerde VDO verschillen naargelang de afmeting is vergroot of verkleind.

Enkele mogelijke gevolgen van een onjuiste verticale occlusie zijn:

Verhoogde VDO

• Gewrichts- en spierpijn
• Problemen met de beet
• Spreekproblemen
• Moeite met eten
• Esthetische misvorming
• Verhoogde gevoeligheid van de tanden
• Verhoogde gevoeligheid voor schade
• Pathologische botresorptie

Verminderde VDO

• Angulaire cheilitis
• Spreekproblemen
• Esthetische misvorming
• Verhoogde gevoeligheid voor schade
• Kaakgewrichtsaandoeningen

Is het klinisch aanvaardbaar om de VDO van een patiënt te wijzigen?

"Het aanpassen van de VDO van een patiënt is klinisch aanvaardbaar", zegt Chad Van Maele, een zeer ervaren laboratoriumtechnicus die gespecialiseerd is in het vervaardigen van kunstgebitten bij Dandy. Van Maele stelt dat in gevallen die verband houden met prothesen het aanpassen van de VDO"meer dan aanvaardbaar is - het is vaak zelfs noodzakelijk om de patiënt een passende restauratie te kunnen bieden."

Het aanpassen van de verticale occlusiedimensie (VDO) van een patiënt kan om verschillende redenen aangewezen zijn: om de esthetiek te verbeteren, ruimte te creëren voor een restauratie en de algehele occlusale verhoudingen te verbeteren. In gevallen waarin de VDO kan worden aangepast, is het van cruciaal belang dat de tandarts rekening houdt met

• Gevolgen voor de spraak
• Te verwachten spierpijn
• Veranderingen in de bijtkracht
• Gevolgen voor het kaakgewricht of de belasting van de tanden
• Stabiliteit

Van Maele heeft de positieve resultaten van een juiste VDO-afstelling met eigen ogen gezien. Hij vertelt dat patiënten "die spiegel omhoog hielden en weer glimlachten, en dat ze voor het eerst sinds lange tijd hun glimlach daadwerkelijk konden zien ... je ziet duidelijk dat hun zelfvertrouwen terugkomt... ze hebben niet alleen geen pijn meer, maar kunnen ook praten en glimlachen zonder zich te schamen." Het bereiken van een optimale verticale occlusiedimensie, zegt hij, "is op vele vlakken absoluut levensveranderend."

Het is belangrijk te benadrukken dat onbedoelde veranderingen in de VDO klinisch niet aanvaardbaar zijn. Tandartsen die hulpmiddelen voorschrijven voor de correctie van de beet, bruxisme of ademhaling, moeten tijdens de behandeling zeer zorgvuldig de VDO van hun patiënt in de gaten houden. U bent verplicht om de natuurlijke verticale occlusiedimensie van een gezonde patiënt te behouden.

VDO in de tandheelkunde: de sleutel tot betere voorlichting aan patiënten en een betere acceptatie van behandelingen

Een goede VDO in combinatie met een geavanceerde intraorale scanner en digitale afdrukken draagt in hoge mate bij aan een perfect resultaat voor u en uw patiënten. De beste manier om iemand te overtuigen van een behandeling is door te laten zien hoe zijn of haar glimlach eruit kan komen te zien, en een goede VDO zorgt niet alleen voor een betere uitlijning van de tanden, maar kan iemands hele gelaat een nieuwe uitstraling geven. Zien is geloven. De nieuwe glimlach begint precies daar. Naast visualisatiemogelijkheden levert VDO gegevens die ervaren laboratoriumtechnici helpen om ervoor te zorgen dat ze de best passende onderkaakvoorverplaatsingsapparaten, hulpmiddelen voor TMJ-pijnverlichting en/of zelfvertrouwenverhogende prothesen leveren.